Không cấm, nhưng Pokémon Go cần phù hợp luật chơi chung

2016-08-29 14:12:20 GMT+7

Thay vì cấm, Nhà nước nên có những quy định theo hướng tạo ra một luật chơi chung công bằng, bảo vệ và tạo điều kiện cho games online phát triển.

Ls. Trần Hồng Phong/ 
Thời báo Kinh tế Sài Gòn



Việc tất cả các games online có một luật chung, trên nguyên tắc không ảnh hưởng, xung đột tới games online khác, tới quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cộng đồng... là điều tất yếu và cần thiết (ảnh minh họa)

Trò chơi trực tuyến trên mạng Internet (games online) nào bản thân nó cũng có luật chơi mang tính quy tắc, quy ước. Rộng ra, việc tất cả các games online có một luật chung, trên nguyên tắc không ảnh hưởng, xung đột tới games online khác, tới quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cộng đồng... là điều tất yếu và cần thiết.

Qua thông tin trên báo chí, tôi được biết Pokémon Go đang là một game rất hấp dẫn, chỉ một thời gian rất ngắn đã thu hút hàng trăm triệu người chơi trên toàn thế giới, thậm chí không phân biệt độ tuổi, nghề nghiệp, trong đó có Việt Nam.

Cái hay của Pokémon Go có lẽ chính là sự thay đổi mang tính cách mạng so với các game khác từ trước đến nay. Lần đầu tiên, người chơi trực tiếp được trở thành thợ săn trên thực địa, trực tiếp hòa nhập với hiện trường khu vực, xông xáo truy tìm khắp “hang cùng ngõ cụt” để đi bắt, dù chỉ là những con Pokémon ảo. Điểm hấp dẫn nhất của Pokémon Go có lẽ chính là ở chỗ này chăng?

Dù vậy, cũng chưa thể khẳng định Pokémon Go có duy trì lâu dài được sự yêu thích của người chơi hay sẽ sớm chết yểu như rất nhiều game khác. Điều này cần chờ nhưng có lẽ cũng sẽ sớm có câu trả lời.

Song cũng chỉ trong một thời gian rất ngắn, Pokémon Go với cách chơi mới lạ của nó đã ít nhiều gây ra sự xáo trộn trong các công viên, khu vực công cộng, xuất phát từ hành vi đi tìm bắt Pokémon của người chơi. Việc này đã ít nhiều ảnh hưởng đến những người không chơi, thậm chí đến an toàn giao thông, lợi ích công cộng. Nếu xu hướng này phát triển và nghiêm trọng hơn, thì rõ ràng sẽ đến lúc những người bị ảnh hưởng chính thức phản đối, Nhà nước sẽ phải can thiệp.

Chơi games online là điều hết sức phổ biến và bình thường trên toàn thế giới từ nhiều năm qua. Đó cũng chính là quyền tự do của công dân. Theo tôi, Việt Nam lâu nay thực ra là nơi dễ dãi chứ không phải là khó khăn hay cấm đoán trong việc chơi và cung cấp trò chơi trên mạng. Thực tế tại Việt Nam có rất nhiều games online phát hành lậu (không đăng ký, đóng thuế...) nhưng nhà phát hành dù thu tiền khủng vẫn... không sao cả!

Theo tôi, trong lĩnh vực games online, bất luận thế nào cũng cần nhìn nhận và đánh giá trên ba phương diện sau:

Đối với vai trò quản lý của Nhà nước: cần bảo đảm môi trường kinh doanh (mà việc phát hành games online chính là một hình thức kinh doanh) công bằng. Tức là các nhà phát hànhgames cần phải đăng ký, có nghĩa vụ đóng thuế trong khi có doanh thu từ người chơi ở Việt Nam (dù là games miễn phí thì nhà phát hành vẫn có doanh thu thông qua quảng cáo, bên thứ ba...). Đồng thời, phải bảo vệ được lợi ích công cộng, an ninh quốc gia. Thử hình dung dù bề ngoài là một trò chơi, nhưng thực chất là một phần mềm gián điệp, thu thập và xâm phạm đời tư của người chơi, làm lộ an ninh quốc gia... thì rõ ràng không game thủ nào muốn.

Đối với nhà phát hành games online: Do họ là một doanh nghiệp kinh doanh, nên game cần phải có bản quyền, được bảo vệ và tuân thủ luật lệ tại đất nước nơi game được phát hành. Chẳng hạn như các phần mềm của Microsoft phát hành tại Việt Nam từ nhiều năm qua được Nhà nước bảo vệ bản quyền - thông qua luật sở hữu trí tuệ.

Đối với người chơi: Là người tiêu dùng, người sử dụng, người chơi game có các quyền cơ bản như được bảo mật thông tin cá nhân, bảo vệ giá trị chơi tích tụ trong game...

Rõ ràng nếu một trong ba yếu tố trên không được bảo đảm, thì sẽ tiềm ẩn những khả năng gây nguy hại cho tất cả hoặc một bên nào đó. Chính là vi phạm pháp luật.

Theo tôi được biết, hiện đã có một số quốc gia ban hành quy định cấm hay hạn chế chơi Pokémon Go theo đối tượng hoặc khu vực. Chẳng hạn Thái Lan cấm cảnh sát chơi khi đang làm nhiệm vụ, Campuchia cấm chơi tại Bảo tàng Diệt chủng Tuol Sleng ở thủ đô Phnôm Pênh với lý do không phù hợp với bối cảnh...
 
Tôi không đồng tình với việc cấm, và cho rằng cũng không thể cấm games online. Tuy nhiên, Nhà nước có quyền và nên ban hành những quy định khung, không chỉ riêng cho trường hợp Pokémon Go. Chẳng hạn: yêu cầu nhà phát hành games phải thông báo đăng ký quốc gia nơi phát hành, khuyến cáo các nguy cơ tiềm ẩn xâm phạm quyền lợi bên thứ ba khi chơigame...

Bất kỳ trò chơi nào bản thân nó cũng có những luật chơi riêng. Nên nếu nhìn rộng ra, thì việc tất cả các game có một khung pháp lý chung, bảo đảm sự công bằng, quyền và lợi ích của tất cả các bên liên quan là hoàn toàn cần thiết và cũng chính là một yêu cầu khách quan.

Games online nói chung vẫn đang ở giai đoạn đầu và chắc chắn sẽ còn phát triển rất nhanh trong tương lai. Chính điều này đòi hỏi pháp luật cũng cần được bổ sung theo kịp thực tế, cũng chính là góp phần bảo đảm cho games online phát triển một cách lành mạnh.

..............

Trao đổi với báo chí hồi tuần rồi, ông Lê Quang Tự Do, Phó cục trưởng Cục Phát thanh truyền hình và Thông tin điện tử thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông, nói rằng: “Pokémon Go mới được phát hành ở Việt Nam trong một thời gian tương đối ngắn. Vì thế, chúng ta vẫn cần thêm thời gian để đánh giá được tác động của trò chơi này, đặc biệt là tác động tiêu cực đến xã hội, đến người chơi nhất là giới trẻ. Qua đó, Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ có quyết định là nên cấm hay không. Còn hiện tại, bộ chủ trương đưa ra những khuyến cáo để cẩn trọng trước trò chơi”.
Nguồn: VnEconomy ngày 17-8-2016
 
...........................

Ghi chú: Bài viết này đăng trên báo Thời báo Kinh tế Sài Gòn ngày 28-8-2016. Vì tác giả luật sư Trần Hồng Phong là thành viên công ty luật Ecolaw, nên chúng tôi lưu lại làm tư liệu.